Tapu Harcı: En Büyük Gider Kalemi
Evinizi satarken tapuda ödemeniz gereken en önemli masraf şüphesiz tapu harcı. Bu harç, resmi satış bedelinin %4'ü olarak belirlenmiş. Kanun diyor ki: alıcı ve satıcı bu harcı eşit öder. Yani 1 milyon TL'lik bir ev için toplam 40 bin TL harç gideri var. Bunun 20 bin TL'sini satıcı, 20 bin TL'sini alıcı üstlenir. Ama pratikte çoğu satıcı, "alıcı öder" diyerek bu yükü karşı tarafa bırakır. Piyasada bu şekilde işler, ama siz yine de anlaşma aşamasında netleştirin. Harç miktarını belirleyen satış bedelidir. Birçok kişi vergi avantajı için gerçek bedelden düşük göstermeyi tercih ediyor. Ne var ki bu, ileride belediyede veya miras işlemlerinde mağduriyet yaratabilir. En sağlıklısı, gerçek piyasa değerine yakın bir rakam beyan etmek.
Döner Sermaye Payı ve Küçük Masraflar
Tapu haricinde, işlem sırasında "döner sermaye payı" adında bir ücret daha çıkar. Bu, tapu müdürlüğünün hizmet bedelidir. Genelde 200-300 TL civarında, hem alıcıdan hem satıcıdan alınır. Ayrıca senedin fotokopisi, dosya masrafı gibi ufak giderler de olabilir. Hepsi toplamda 500 TL'yi pek geçmez. Cüzdanınızda bir miktar bozuk para bulundurun derim.
İpotek Fekki Masrafı
Evinizin üzerinde bir banka ipoteği varsa satıştan önce kaldırmanız gerekir. Tapuda "ipotek fekki" işlemi yapılır ve bunun için ayrıca bir harç ödersiniz. Bu harç, ipoteğin tutarına göre hesaplanır; genellikle satıcı tarafından karşılanır. İpotek borcunuz büyükse bu da önemli bir kalem olabilir. Satış fiyatı pazarlığında bunu da göz önünde bulundurun.
Emlakçı Komisyonu ve Diğer Hizmet Bedelleri
Eğer bir emlakçı aracılığıyla satış yapıyorsanız, komisyon ücreti devreye girer. Genelde satış bedelinin %3'ü artı KDV şeklinde anlaşılır. Bu komisyon, tapu devrinden ayrı olarak sözleşmeye bağlanır. Satıcı ve alıcı ayrı ayrı ödeyebilir veya tek taraf üstlenebilir. Bazı emlakçılar, "tapuda komisyon ödenir" diyerek ek ücret talep edebilir; oysa komisyon satış sözleşmesinde belirlenir. Ayrıca alıcının kredi kullanması halinde banka ekspertizi ve dosya masrafı çıkar; bunlar alıcıyı ilgilendirir. Yine de satış sürecindeki tüm tarafların masraflarını bilmekte fayda var.
Noter Masrafları
Her ne kadar tapu devri genelde tapu müdürlüğünde yapılsa da, bazı durumlarda noterde satış vaadi sözleşmesi imzalanabilir. Bu süreçte noter ücretleri de doğar. Masrafı düşürmek için doğrudan tapuya gitmek en yaygın yöntemdir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Tapu harcını alıcı mı satıcı mı öder? Kanunen eşit ödenir. Uygulamada alıcı üstlenir, ancak pazarlık konusudur.
- İpotek fekki masrafı ne kadar? İpoteğin kalan tutarına göre değişir. Genelde satıcı öder. Miktar bindelik oranla hesaplanır.
- Emlakçı komisyonu zorunlu mu? Hayır, sadece aracılık sözleşmesi varsa ödenir. Oran serbestçe belirlenir.
Evinizi satarken tapu devrinde karşınıza çıkacak bu masrafları önceden bilmek, bütçe sürprizlerini engeller. Alıcınızla her şeyi konuşup yazılı hale getirin. Eğer ilanınızı SahibindenSat üzerinden veriyorsanız, masrafların paylaşımı gibi detayları ilana eklemek kafaları karıştırmaz, aksine netlik sağlar. Unutmayın, en doğru bilgi için bir gayrimenkul danışmanına veya avukata danışabilirsiniz.